Disclaimer. Pisałem ten artykuł jako niezależny wdrożeniowiec (SubiektMCP). Nie jesteśmy partnerem InsERT ani Comarch. Zarabiam, gdy ktoś używa Subiekta GT z naszym dodatkiem AI, więc moja perspektywa jest stronnicza. Próbuję uczciwie pokazać też mocne strony Optimy.

W Polsce dwa programy dominują w MŚP handlowym i usługowym: Subiekt GT od InsERT (Wrocław) i Comarch Optima (Kraków). Razem mają ponad 80 procent rynku małych firm. Co kilka miesięcy ktoś pyta mnie: który wybrać.

Ten artykuł rozkłada porównanie na pięć wymiarów: cena całkowita po roku, funkcje codzienne, ekosystem dodatków, KSeF 2026, kompatybilność z AI. Bazuje na realnych cenach z 2026 i moim wdrożeniowym doświadczeniu.

Kogo ten artykuł dotyczy

  • Mała firma 1-10 osób, planujesz pierwszy ERP albo migrację
  • Hurtownia, dystrybucja, sklep detaliczny, usługi
  • Roczny obrót 500 tys do 30 mln zł
  • Nie masz dedykowanego informatyka, ale masz kogoś tech-savy w firmie

Jeśli jesteś większą firmą (50+ osób, multi-magazyn, ERP enterprise potrzeba), żaden z tych systemów Ci nie wystarczy. SAP, Microsoft Dynamics, Infor, IFS to inna liga.

Wymiar 1. Cena całkowita pierwszego roku

Cennik 2026, oba w wersji “Sprzedaż / magazyn / księga handlowa”:

Subiekt GT

  • Licencja jednorazowa: 999 zł netto (1 stanowisko)
  • Każde dodatkowe stanowisko: +500 zł
  • Ubezpieczenie Programu (aktualizacje + support): ~280 zł netto rocznie
  • Bazy podmiotów: bezpłatne (możesz mieć kilka firm w jednej licencji)

Pierwszy rok 1 stanowisko: ~1 280 zł netto

Comarch Optima

  • Licencja jednorazowa: 1 800 zł netto (1 stanowisko) lub Optima Online (cloud) ~250 zł/mc
  • Każde dodatkowe stanowisko: +900 zł
  • Asysta Techniczna (odpowiednik Ubezpieczenia): ~450 zł netto rocznie

Pierwszy rok 1 stanowisko: ~2 250 zł netto

Werdykt cenowy

Subiekt GT jest o ~40 procent tańszy w pierwszym roku. Po 3-5 latach różnica się zmniejsza, bo aktualizacje są podobne procentowo.

Comarch Optima w wersji Online (cloud, subskrypcja) jest tańsza na start, ale po 2 latach droższa od Subiekta GT on-premise.

Wymiar 2. Funkcje codzienne

W codziennej pracy obie aplikacje robią to samo: faktury, magazyn, kontrahenci, raporty. Różnice są w niuansach.

Subiekt GT mocniejszy

  • Szybsze wystawianie faktur dla powtarzalnych klientów (kopiowanie z historii sprawniejsze)
  • Lepszy moduł Magazyn (ruchy, inwentaryzacja, transfer międzymagazynowy)
  • Sfera GT (środowisko programistyczne wbudowane), pozwala pisać własne raporty w VBScript bez dodatkowych narzędzi

Comarch Optima mocniejszy

  • Lepsze raporty finansowe (bilans, rachunek wyników gotowe szablony, Subiekt wymaga pobrania albo Excela)
  • Mocniejszy CRM zintegrowany (Subiekt traktuje CRM po macoszemu, Gestor InsERT to osobny moduł)
  • Lepsze API REST (Comarch otwarte na integracje, Subiekt głównie przez Sferę GT)
  • Multi-firma (jednoczesna praca na kilku firmach) bardziej dojrzała

Werdykt funkcji

Dla typowej hurtowni / dystrybucji handlowej: Subiekt GT bardziej “pod rękę”. Dla firmy usługowej, biura rachunkowego, e-commerce z mocną integracją: Comarch Optima.

Wymiar 3. Ekosystem dodatków

Oba systemy mają rynek dodatków od firm trzecich (artoit, pbs-soft-serwis, netsetup dla Subiekta; Comarch Marketplace dla Optimy).

Subiekt GT ma WIĘKSZY ekosystem ze względu na 20+ lat na rynku i otwartą Sferę GT. Dodatki tańsze (typowo 200-1500 zł), ale fragmentaryczne (każdy małą niszę).

Comarch Optima ma MNIEJ dodatków, ale są często bardziej “enterprise-ready” (lepsza dokumentacja, support producenta). Comarch Marketplace jest oficjalnym katalogiem.

Werdykt

Subiekt GT: więcej opcji niskim kosztem, więcej “wybierania spośród”. Comarch Optima: mniej opcji, ale każda solidniejsza.

Wymiar 4. KSeF 2026

Od 1 kwietnia 2026 oba systemy muszą obsługiwać KSeF. Oba to ogarniają, ale różnie:

Subiekt GT KSeF

  • Wbudowany od wersji 1.85+ (jesień 2024)
  • Konfiguracja w Administracja → Parametry → KSeF
  • Wymaga Ubezpieczenia Programu dla aktualizacji
  • Pełne pokrycie tematu w osobnym artykule

Comarch Optima KSeF

  • Wbudowany od wersji 2024
  • Konfiguracja w “Konfiguracja firmy → e-Faktury”
  • Wymaga Asysty Technicznej dla aktualizacji
  • Bardziej automatyczne mapowanie stawek VAT (mniej ręcznej konfiguracji)

Werdykt KSeF

Comarch Optima ma lekko gładsze KSeF out of the box, ale Subiekt GT goni i jest w pełni funkcjonalny.

Wymiar 5. Kompatybilność z AI w 2026

Tutaj jestem stronniczy (founder SubiektMCP), więc traktuj z dystansem.

Subiekt GT + AI

  • SubiektMCP (mój produkt) pozwala podpiąć Subiekta pod Claude Desktop / ChatGPT. Pytasz po polsku, dostajesz odpowiedź. 99-249 zł netto/mc/stanowisko.
  • Alternatywy: dodatki firm trzecich (artoit, pbs-soft-serwis), które mają wbudowane analizy bez AI
  • Sfera GT pozwala pisać własne integracje (wymaga programisty)

Comarch Optima + AI

  • Comarch eksperymentuje z własnym AI (Comarch BI integrated, ich własny chat-bot wewnętrzny)
  • Na razie brak dojrzałego konektora AI dla MŚP równolegle do SubiektMCP
  • API REST Optimy umożliwia napisanie integracji samodzielnie (programista + tygodnie pracy)

Werdykt AI

Subiekt GT + SubiektMCP daje gotowe AI w polskim language out-of-the-box. Comarch Optima ma lepsze API ale brak gotowego AI po polsku.

Tabela porównawcza

Kryterium Subiekt GT Comarch Optima
Cena pierwszy rok (1 stanowisko) ~1280 zł netto ~2250 zł netto
Cena 5 lat ~2400 zł netto ~4500 zł netto
Faktury + magazyn (codzienne) Lepiej OK
Raporty finansowe OK Lepiej
CRM Słaby (osobny Gestor) Wbudowany OK
API i integracje Sfera GT (VBScript) REST API otwarte
Multi-firma Działa Lepiej
KSeF Pełne Pełne, gładsze
Ekosystem dodatków Duży, tani Mniejszy, droższy
AI gotowe po polsku Tak (SubiektMCP) Brak gotowca

Rekomendacja per scenariusz

Mała hurtownia / dystrybucja 1-10 osób: Subiekt GT. Tańszy, lepszy magazyn, więcej dodatków.

Sklep detaliczny + e-commerce: Comarch Optima. Lepsze API do integracji z e-commerce platformą.

Firma usługowa (np. agencja, kancelaria, konsulting): Comarch Optima. Lepszy CRM i raporty finansowe.

Biuro rachunkowe: Comarch Optima. Lepsze raporty finansowe + multi-firma.

Producent z magazynem: Subiekt GT. Lepszy magazyn + Sfera GT na customizację.

Firma z planem AI w przyszłości: Subiekt GT (z SubiektMCP gotowo) lub Comarch Optima (z API + własna integracja, znacznie droższa).

Migracja między systemami

Jeśli używasz jednego i myślisz o migracji, ważne fakty:

  • Subiekt → Optima: trudne. Format danych różny. Migracja przez CSV lub specjalistyczny tool firmy trzeciej (50-150 godzin pracy konsultanta). Koszt 5-15 tys zł.
  • Optima → Subiekt: podobnie. Inne formaty pliku magazynowego, faktury, kontrahenci. 5-15 tys zł migracja.
  • Historyczne dane: zwykle nie migrujesz starszych niż 2 lata. Trzymasz w starym systemie read-only.

Migracja to inwestycja, której rzadko się żałuje, JEŚLI nowy system rozwiązuje konkretne problemy. Nie migruj “bo ten droższy” lub “bo modny”.

Najczęstsze pytania

Który jest lepszy dla firmy 2-3 osobowej? Subiekt GT. Tańszy, prostszy w obsłudze, mniej zaawansowanych funkcji których i tak nie użyjesz.

Czy Subiekt GT przeżyje 5 więcej lat? InsERT pracuje nad Subiektem Nexo (następca GT). GT będzie wspierany jeszcze 5-7 lat. Spokojnie zacznij teraz, migracja na Nexo będzie później dostępna.

Comarch Optima Online (cloud) vs Subiekt GT on-premise? Online wygodniejszy (zero serwera), ale subskrypcja 250 zł/mc to 3 000 zł/rok. Po 2 latach drożej niż Subiekt GT.

Czy mogę używać Subiekta na MacBooku? Subiekt GT to Windows-only. Na MacBooku wymaga Parallels lub VMware (Windows w VM). Komplikuje. Comarch Optima Online działa w przeglądarce, więc Mac OK.

Co dalej

Jeśli wybierzesz Subiekta GT i interesuje Cię AI, zobacz Jak zrobić raport marży przez Claude’a i 5 promptów dla CEO MŚP.

14-dniowy trial SubiektMCP przez Stripe (z kartą, bez automatycznego pobrania jeśli zrezygnujesz). Albo 7-dniowy klucz testowy bez karty: nikodem@subiektgt.chat.

Linki

.subiekt-subscribe-form input[type=”email”]::placeholder { color: #71717A; }